افسردگي چيست؟

افسردگي چيست؟

همه ما در طول زندگي در دوره‌هاي كوتاه و بلند احساس داشتن غم و اندوه را خصوصاً در هنگام از دست دادن همسر و يا نزديكان، هنگام كار و يا از دست دادن آن، تجربه كرده‌ايم و همه ما قادر به مقابله با اين حوادث هستيم. اما زماني كه اين اندوه، بيش از اندازه و پايدار و عميق باشد ممكن است منجر به بيماري افسردگي گردد. امروزه علم شناخت فعل و انفعالات بيوشيميايي مغز يا تغييرات شيميايي در مسيرهاي عصبي كه اصطلاحاً نروترانسميتر ناميده مي‌شوند در ايجاد آثار افسردگي نشان داده است كه اين تغييرات شيميايي خود را بصورت علائمي همچون تغيير خلق، كاهش اشتهاء، تحريك‌پذيري، خستگي مفرط و بي‌علاقگي نمايان مي‌سازد. البته دانشمندان علم ژنتيك يك ژن خاصي را مسئول اين بيماري معرفي نمي‌كنند بلكه تركيبي از ژنهاي مختلف، شخص را مستعد به بيماري مذكور مي‌نمايد.

در واقع زمينه ژنتيكي و همچنين مجموعه‌اي از رويدادهاي پر از استرس و آسيب‌زاي زندگي، همچون از دست دادن نزديكان، همسر و يا ويژگي‌هاي شخصيتي مانند بدبين بودن و تمايل به تنهايي مي‌تواند فرد را به سمت ابتلاء به بيماري افسردگي هدايت نمايد. در هر لحظه از زمان حداقل 15 تا 20 درصد افراد بزرگسال جامعه ممكن است عوارض و نشانه‌هاي افسردگي شديد را از خود نشان بدهند و ميليون‌ها نفر در هر لحظه در جهان تحت درمان افسردگي قرار گيرند. خوشبختانه، امروزه به دليل تحقيقات گسترده علمي و جديد درمان اين بيماري بسيار راحتتر شده است. تشخيص زود هنگام افسردگي و داروهاي جديدتر، مثل داروهايي كه مستقيماً تغييرات شيميايي مغز را مورد هدف قرار مي‌دهد مي‌توانند عوارض و يا دوره‌هاي سخت بيماري را تحت كنترل درآورند.

ورزش كنيد

هر چند امروزه مردم از لحاظ جسمي فعاليتهايي دارند ولي فعاليتهاي بدني آنها معمولاً فعاليتهاي سالمي نيستند و در اغلب اوقات خود موجب ايجاد استرس مي‌شوند. مثل دويدن با سرعت براي رسيدن به اتوبوس. اين فعاليت‌ها جزء فعاليت‌هاي سالم بشمار نمي‌روند و در نتيجه فرد را بي‌نياز از فعاليت‌هاي ورزشي نمي‌كنند. بنابراين لازم است ساعاتي براي ورزش با هدف خود ورزش كردن نه چيز ديگر، اختصاص داده شود و تمرينات ورزشي سالمي انجام گيرد. كساني كه در برنامه‌هاي ورزشي شركت مي‌كنند فوايد زيادي نصيبشان مي‌شود. علاوه بر فوايد فيزيكي ورزش شامل جلوگيري از بيماري قلبي، اضافه وزن، پوكي استخوان و ... داراي فوايد روانشناختي عميق است. از جمله كاهش افسردگي، كاهش اضطراب و مهمتر از آن ايجاد حفاظت در مقابل استرس. تأثير وزن در پيشگيري و درمان استرس بسيار مهم و شناخته شده است اين امر ممكن است به علت اثر ورزش بر روي دستگاه ايمني بدن باشد. ورزش باعث افزايش فعاليت آنتي‌كورها مي‌شود و نيز باعث مي‌شود كه لنفوسيتهاي نوع T افزايش پيدا كند كه حامل آنتي كور هستند. اين امر به ما كمك مي‌كند تا خطرات آنتي‌ژنها را قبل از اينكه فرصتي براي ضرر رساندن به بدن ما را داشته باشند دفع كنيم. فوايد ورزش در ارتقا و گسترش رفتارها و نگرشهاي مثبت و بالا بردن اعتماد به نفس و خودشناسي و عزت نفس كه از عوامل مهم در كاهش استرس هستند، شناخته شده است.

تغذيه مناسب داشته باشيد

تغذيه نفش مهمي در سلامت جسمي و رواني افراد دارد. همانگونه كه مصرف برخي مواد غذايي در حالت افراط و تفريط بيماري‌هايي چون فشار خون، كلسترول بالا، انواع سرطانها را موجب مي‌شود مقاومت افراد را در برابر انواع استرس نيز تحت تأثير قرار مي‌دهد. واكنش افراد در مقابل استرسها با نوع تغذيه آنها ارتباط نزديك دارد. مصرف مشروبات الكلي، سيگار، غذاهاي آماده، ادويه‌جات با افزايش استرس رابطه نشان مي‌دهند. بنابراين توصيه مي‌شود برنامه غذايي افراد بويژه افرادي كه در معرض استرس بيشتري قرار دارند به صورت سالمتري برنامه‌ريزي شود. در اين برنامه‌هاي غذايي علاوه بر رعايت ميزان كالري مورد نياز براي هر جنس و هر گروه سني بهتر است از يك مواد غذايي استفاده بهينه به عمل بيايد. مصرف ويتامينها بويژه ويتامين C ويتامينهاي گروه B و در اين ميان اهميت اساسي دارد. استفاده از ميوه‌جات گوناگون نيازهاي طبيعي بدن را برآورده مي‌كند در غير اين صورت از انواع مكمل با تجويز پزشك مي‌توان استفاده كرد. در ميان ميوه‌ها نيز برخي خواص بيشتري در درمان استرس از خود نشان مي‌دهند. خواص كيوي در اين ميان براي مبارزه عليه استرس و بيماري‌هاي ديگر شناخته شده است. بر اين اساس توصيه مي‌شود روزانه 4 تا 2 كيوي مورد استفاده قرار بگيرد. مصرف شير نيز استرس را كاهش مي‌دهد. مصرف شير بويژه قبل از خواب ايجاد آرامش نموده و خواب راحتتري را براي فرد فراهم مي‌كند. مصرف شير در ساعات پر استرس توصيه مي‌شود.

خواب خود را تنظيم كنيد

خواب يك فاكتور مهم در چرخه استرس است. عوامل مختلفي ممكن است ايجاد استرس كرده و به اين ترتيب خواب فرد را تحت تأثير قرار دهند و فرد را دچار بيخوابي يا بدخوابي كنند. از سوي ديگر هر عامل ديگري كه موجب بيخوابي شود براي فرد توليد استرس كرده و با كاهش توان جسمي و رواني تحمل فرد را براي مقابله با رخدادهاي روزمره زندگي كاهش مي‌دهد. تلاش كنيد بهداشت خواب خوبي داشته باشيد و نكاتي را كه به فراهم ساختن يك خواب آرام‌بخش كمك مي‌كند، رعايت كنيد. مثلاً چند ساعت قبل از خواب شام خود را صرف كنيد و بلافاصله بعد از صرف غذا به رختخواب نرويد به مصرف لبنيات بويژه شير تأثير خوبي روي به خواب رفتن شما خواهد داشت. پياده‌روي قبل از خواب در هواي آزاد نيز خواب خوبي را براي شما فراهم خواهد ساخت. مي‌توانيد قبل از رفتن به رختخواب يك دوش بگيريد.

يكي از تكنيكهاي مديتيشن را به صورت روزانه انجام دهيد

مديتيشن انواع گوناگوني دارد ولي آثار همه آنها در وهله اول معمولاً ايجاد آرامش جمسي و روحي است. بكار بردن مداوم اين تكنيكها با فراخواني آرامش به روح و جسم شما، توان مقابله شما را در برابر استرسها افزايش خواهد داد و به شما كمك خواهد كرد كه استرسهاي فعلي خود را درمان كنيد.

شيوه زندگي خود را تغيير دهيد

در اكثر اوقات افراد پر استرس داراي شيوه زندگي نادرستي هستند، تغذيه ناسالم دارند، برنامه‌ريزي مناسب ندارند و اغلب اوقات سرشان بي‌خود و بي‌جهت شلوغ است. سر و ساماني به زندگي خود بدهيد و هر چيزي را سر جاي خود قرار دهيد. اين كار را مي‌توانيد با اولويت‌بندي امور براساس ارزشي كه در زندگي شما قرار دارند انجام دهيد.

انواع افسردگي

همانند هر بيماري ديگر مثل انواع بيماري‌هاي قبلي يا پوستي بيماري افسردگي نيز فرم‌هاي مختلفي دارد. كه با اين تقسيم‌بندي تشخيص و درمان آن راحت‌تر است البته قابل ذكر است كه همچنان تحقيقات علمي ادامه دارد و ممكن است فرمهاي ديگري نيز در آينده ارائه گردد.

در حال حاضر سه دسته عمده افسردگي عبارت‌اند از:

1) افسردگي شديد (عمده)

2) افسردگي پايدار ولي خفيف

3) اختلال دو قطبي

البته بيماران ممكن است انواع متفاوت از علائم و نشانه‌ها را داشته باشند كه با همپوشاني گروه‌هاي مختلف همراه باشد.